Pills Nico Paix via FlickrKoorts, keelpijn, hoofdpijn, gewrichtspijn, darmen op hol. Oh sh*t. Je bent ziek. Maar je moet het podium op, je moet lessen geven, fysiek fit zijn en je kan simpelweg niet stoppen nu. Laatst was ik zelf ook slappe spaghetti, maar stop ik daardoor met dansen zoals niet-dansers, a.k.a. mensen met een gezond verstand? Nope. Ik vraag me af hoe het komt dat veel dansers zogenaamd BFF’s zijn met hun lijf, maar als die even niet meewerkt, doorgaan tot het zogeheten dansante gaatje.

De aanleiding voor dit stuk was het ziek zijn van een mededocent. Hij gaf aan zware voorhoofdsholteontsteking te hebben en op doktersadvies thuis moest blijven, maar doodleuk een paar uur achter elkaar keihard lessen ging geven. Iedereen om hem heen knikte begrijpend en ik betrapte me erop dat ik dacht “ja logisch”. Hold up. Waar gáát dit eigenlijk over?! Of de danser met een heftige enkelblessure, die in een dansles alles gewoon meedeed. Maar ja, als je niet doorzet zien andere dansers je als zwak en vooral, je mist werk en geld. Door de hoge concurrentie zijn die laatste twee zaken belangrijker dan luisteren naar het eigen lichaam voor sommigen. Het nieuws dat de So You Think You Can Dance theatertour onlangs werd afgelast door de geperforeerde blinde darm (!) van winnaar Danny Boom is hier een voorbeeld van. Het verhaal gaat namelijk dat hij een gedeelte van de show alsnog mee wilde dansen, maar het verboden werd door zijn arts. My point being. 

Het begin van de brainwash
Ik denk dat je als ‘gewoon’ mens al in genoeg situaties komt waarin je lichaam niet meewerkt, maar je geen keuze hebt en even door moet zetten. Als we bij elke hoofdpijn op de bank zouden gaan liggen met een portie vlammetjes met chilisaus en een Snuggie aan, zou onze maatschappij natuurlijk héél anders in elkaar zitten. Toch gaan dansers nog even een paar tandjes verder. Het begint eigenlijk al bij de amateurdansschool. Leerlingen die er altijd zijn, ook als ze ziek zijn, worden vaker voorgetrokken en staan vaker vooraan. Brainwash 1.
Gaan deze leerlingen later naar een dansacademie, dan is er al helemaal geen houden meer aan. Ik denk nog vaak aan de woorden van meerdere dansdocenten, zowel op mijn voor- als mijn bacheloropleiding: Je bent er ALTIJD tenzij je heel erg ziek bent of een blessure hebt waardoor je niet kunt lopen. Punt. Brainwash 2.Begrijp me niet verkeerd, het kneden van een dergelijke doorzettingskracht en discipline scheidt het kaf van het koren en dat moet ook in de danswereld. Heb je de persoonlijkheid van een stuk tofu, dan redt je het gewoon niet als danskunstenaar. Maar hiermee wordt bij sommigen een schuldgevoel (waardoor je je met hoge koorts afvraagt, “ben ik wel ziek genoeg?”) gekweekt. Ook het hoognodige bezoekje aan de fysio en huisarts nóg een keer uitgesteld, want ja daarmee verlies je ook tijd. Hup, weer een paracetamol erin en gaan. Zo worden vooral blessures door dansers genegeerd, tot het lijf er gewoon mee kapt en je misschien zelfs een operatie nodig hebt. Ik betrap mezelf erop dat als ik doorzet als ik pijn heb of me niet lekker voel, dat ik dan later trots ben op mezelf en dat ik het toegeven aan ziektesignalen zie als slecht. Vreemd he? Ook als ik in een les dansers aan de kant zie zitten, was tot voor kort een van mijn gedachtes: “Hmm, slappe hap.” Zal er echt iets zijn of is het, zoals ze in België zo mooi zeggen, het pijn hebben in de zin?

Willie slaaptMijn kat Willie geeft het goede voorbeeld

Brood bij nood
Hoe doorbreek je het patroon? Ik denk dat een belangrijk element is dat het huidige dansklimaat in Nederland de boel onder druk zet. Er wordt tegenwoordig  al veel aandacht besteedt aan goede voeding bij dansacademies, maar aandacht voor je fysieke gesteldheid houdt nog te wensen over.Dan hebben we het nog niet eens gehad over de mentale gezondheid van dansers. Jonge dansers en dansstudenten moeten leren dat het helemaal niet erg is als ze voelen dat er iets niet klopt met het lichaam. Dat ze niet zwak zijn, maar juist duidelijker grenzen moeten stellen, zonder dat ze daardoor kansen mislopen. Ik denk dat voor freelancers die, zoals ik nu denken, “ja leuk maar ik moet gewoon geld verdienen”, is het misschien nuttig om je te verdiepen in een broodfonds. Een broodfonds is een vangnet voor een groep ZZP’ers waar je elke maand een bedrag aan overmaakt en als je dan een keer ziek of geblesseerd bent, je alsnog betaald krijgt en dus ook financieel gezien niet in een (groot) gat valt. In mijn omgeving werkt nog niemand via zo’n vangnet, maar misschien is daar onze toekomst.

Tot die tijd, hou van je lijf in voor en tegenspoed (oooohhh daar komt de cheesy conclusie!) en durf vaker NEE te zeggen en daarmee JA tegen het in balans brengen van je lichaam én geest. Dat geldt uiteraard ook voor mijn eigen stralende persoontje. Danskunstenaars zijn eigenlijk altijd wel gestoord, maar laten we het niet gestoorder maken dan het al is.

Until next time,

Lisa

 

Wat doe jij als je je niet goed voelt? Tot hoe ver ga je?

facebooktwittergoogle_pluspinterest

4 reacties

  1. Hoi Lisa,

    Heel herkenbaar dit!
    Jammer dat Codarts nog steeds niks aan het ‘gezond lesgeven’ doet. Dat was nl nadat ik afgestudeerd was wel gezegd en gepromoot (door Ingrid). Blijkbaar ging dat alleen over voeding.

    Maar als je dan denkt: ik zou eigenlijk vandaag ziek thuis moeten blijven, financieel maakt t me niet uit, dan krijg je het volgende: Ga je werkgever maar bellen en zeggen; ik ben niet lekker. Zoek maar vervanging…… en omdat vervanging niet snel gevonden is, ga ik vaak toch maar. Want je laat je leerlingen toch niet in de steek? ;)

    • Nee je kunt je leerlingen niet in de steek laten. Helemaal waar. Maarja aan de andere kant, als je geen vast contract hebt gaat de opdrachtgever vaak wel veel losser met dat verantwoordelijkheidsgevoel om. Dus wel de lusten, niet de lasten en als puntje bij paaltje komt, trekken ZZP’ers vaker aan het kortste eind ook met ziekte. Thanks voor je comment!

  2. Hoi Lisa,
    Prachtig Artikel!
    Ik herken mezelf hierin. Heb alleen een keer een training overgeslagen omdat ik een gebroken pols had en dus echt helemaal niet mocht bewegen (doktersadvies) voor de rest ben ik er echt altijd.
    Laatst was ik bij mijn dansshow geblesseerd geraakt en moest toen nog 3 keer het podium op. Ik ben gewoon gegaan en gaf niet op. Ik zet altijd door.

    • Dank je voor je feedback. Dat altijd doorzetten is een kenmerk onder dansers. Toch is het goed om soms kritisch naar jezelf te kijken en ‘stop’ te zeggen. Geloof me. Doorzetten is een kwaliteit, maar zeker ook een valkuil. Net als met alcohol, doorzetten met mate.

Laat een reactie achter