29. juni 2014 · 6 comments · Categories: Personal

danslichaam vrouwHet perfecte danslijf, wat is dat eigenlijk? Binnen de danswereld zijn er een aantal fysieke eigenschappen waar je aan moet voldoen, maar zijn die wel realistisch en interessant? In mijn ogen is er een botsing tussen mensen die vinden dat dansers er gezond en ‘menselijk’ uit moeten zien en mensen die vinden dat dansers nu eenmaal allen 180 graden uitgedraaid moeten zijn, constant hyper-lenige benen in hun nek moeten gooien en het figuur van een saté-stokje moeten hebben. Ik ben zelf geen standaard danser. So what. Het willen van het klassieke, perfecte danslijf vind ik niet meer van deze tijd. Zie hier mijn pleidooi voor meer niet-perfecte danslichamen.

Het is een beetje een mindfull-week op mijn dansblog deze week. Zoals ik hier al eerder zei vind ik het jammer dat er in de Nederlandse danswereld weinig dansers op het podium staan die maatje 38 hebben of meer, balletboeken staan nog steeds vol met dansers die denk ik alleen maar wattenschijfjes eten en nooit lachen om schuine grappen. Alle dansers moeten dezelfde lengte hebben en er heerst een cultuur dat je als je danser bent niet succesvol kunt worden als je niet alle standaard fysieke mogelijkheden hebt. Natuurlijk is er wat voor te zeggen dat als je morbide obesitas hebt, je waarschijnlijk niet een contract voor onbepaalde tijd bij het Nationale Ballet zult krijgen. Toch wil ik dat in het dansvak er meer oog komt voor de dingen die een danser juist zo uniek maken, waardoor het individu in een gezelschap sterker naar voren komt en het idee van het perfecte danslichaam minder belangrijk wordt. Minder eenheidsworst, meer échte mensen dus.

PointeShoes9_large

Ik ben meer dan mijn uitdraai
Uitdraai is een controversieel gespreksonderwerp in de danswereld. Je hebt het of je hebt het minder. Uitdraaien is belangrijk voor klassiek ballet, maar ook in vele andere stijlen heb je het nodig. Door uit te draaien kunnen bijvoorbeeld je benen vrijer bewegen, maar voor mensen die niet van nature (want dat is het he) een maximale uitdraai hebben is het eigenlijk dubbel pech hebben. Ten eerste krijg je zonder dat je er iets aan kunt doen een bak kritiek over je heen (er wordt namelijk bij academies, tussen dansers, tijdens audities en in het werkveld vaak nog veel waarde gehecht aan de mate van uitdraai), én het uitvoeren van technische bewegingen is veel moeilijker omdat je fysiek anders in elkaar zit. Al gauw wordt er hierdoor gesproken over het hebben van een ‘beperking’ en een ‘moeilijk’ lichaam. Zo zonde, want er is maar een relatief kleine groep dansers die van een nature een volledige uitdraai bezitten en de rest zijn met dit ouderwetse denkbeeld blijkbaar een soort Josti-dansers. Er zijn zelfs docenten die vinden dat je je uitdraai dan maar moet forceren, met (ernstige) blessures tot gevolg.
Danslichaam man

Dat dansers die van nature maximaal kunnen uitdraaien in de minderheid zijn, vergeet je soms wel eens in de danswereld. Ik voldoe misschien niet aan de Bolshoi Ballet-uitdraai, maar als danser ben je toch veel meer dan je uitdraai? Stel je bent 180 graden uitgedraaid maar je mist creativiteit, fantasie, muzikaliteit, overtuigingskracht, wat heb je dan aan die uitdraai? Als je weet hoe je met je lijf kunt werken, wat ik door de jaren heen heb geleerd, dan is dat misschien nog wel waardevoller als danser zijnde, dan iemand die al in de kribbe in een spagaat lag met de tenen naar buiten gedraaid. Eerst was ik ook altijd onder de indruk van dansers waarvan je al ziet dat ze erg uitgedraaid zijn als ze lopen. Mijn vriend zei ooit over zo’n danser: “Wat loopt die vrouw gek, ze lijkt wel een eend!”, dat was een mooie reality check voor hoe ‘normale stervelingen’ dus kijken naar iets wat in het dansvak als een van de meest belangrijke fysieke eigenschappen wordt gezien. Uiteindelijk kun je extreem uitgedraaide mensen bewonderen, maar ik weet dat je met minder ook erg ver kunt komen. Zolang je weet hoe je je uitdraai kunt behouden en stabiliseren tijdens het dansen is een mindere uitdraai echt geen probleem. Zo ben je net zo sterk als iemand die kan lopen als een eend. Op de meeste dansacademies zijn dansers met mindere uitdraai gelukkig ook steeds meer welkom. Je bent als danser immers zoveel meer dan je uidraai. Ik kan er dan ook keihard om lachen als ik op Facebook foto’s van bevriende dansers voorbij zie komen waarbij ze trots hun uitdraai hebben gefotografeerd. Een soort uitdraai-selfie. Even serieus, get a life.
Batsheva. Photo by Gadi DagonDe bouw
Een andere grote issue is natuurlijk het idee dat binnen de meer klassieke/moderne kringen een androgyn lichaam nog steeds geambieerd wordt. De meeste dansers mogen er blijkbaar niet te voluptueus uitzien, net als atleten. Jarenlang keihard gewerkt om naar een balletacademie te gaan, maar ineens kreeg je vrouwelijke vormen? Vergeet het maar. Toch zie ik af en toe dat het ook anders kan. Dansers met heupen, borsten, billen, brede schouders, verschillende lengtes en verschillende mate van lenigheid. Dit promoot niet alleen het hebben van een gezondere levensstijl onder dansers, maar dit is denk ik ook nuttig om een breder publiek aan te trekken voor dans. Als je enkel dansers ziet met dezelfde bouw (in standje wattenschijf-dieet), laat je jonge kijkers denken dat zo’n lijf een verplichting is in de danswereld, en ouder publiek ervaart misschien dat dansen wel heel erg een ver-van-je-bed-show is. De eerste keer dat ik Batsheva Dance Company zag, met dansers van verschillende lengten, huidskleuren, lichaamsbouw, was ik in shock. Ik had nog nooit zoiets gezien. De diversiteit is juist het gene wat het zo interessant maakt om naar hen te kijken, daar zouden sommige Nederlandse dansgezelschappen nog veel van kunnen leren. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe prachtig een steviger lijf is om naar te kijken. Kijk hieronder vanaf 55:38 min. Ook het verschil in lengte tussen de dansers ziet er tof uit. Echte mensen, echt talent en dus echte dans.

Cirque du Danser
Een moeilijk punt is natuurlijk flexibiliteit, a.k.a. lenig zijn, a.k.a. benen in je nek. Als je mijn dansblog al langer volgt weet je dat ik een redelijke hekel heb aan het gooien van (lenige) benen in de lucht tijdens een choreografie zonder reden. Toen ik jonger was, was ik hier nog altijd van onder de indruk, maar nu denk ik nu vaak “daar gaan we weer” en “leuk kunstje, maar wat is de artistieke waarde?”. Lenigheid in dans is belangrijk, je kunt nu eenmaal geen stijve hark zijn in dit vak. Je wordt tegenwoordig ook doodgegooid door iets wat ik ‘dansporno’ ben gaan noemen. De obsessie van sommige dansers en choreografen om erg veel lenigheid te tonen, zonder dat het ook maar iets met dans of kunstzinnigheid te maken heeft. Als ik 1 cent zou krijgen voor elke keer dat ik een foto voorbij zag komen van een danser in een erg lenige sprong of stretchende pose, dan zou ik dit artikel schrijven vanuit mijn penthouse. In Dubai. Waar alles is gemaakt van massief goud. De grens tussen dans en turnen wordt dus steeds kleiner.

Het is tegenwoordig gelukkig geen eis meer, bij elk dansgezelschap, dat je zulke fysieke mogelijkheden hebt en toen ik onlangs bij Conny Janssen Danst, zag ik dansers die echt niet de maximale lenigheid bezaten. Who cares, de dans werd er niet minder op. Op dat vlak is de danscultuur dus wel aan het veranderen. Dans is namelijk zoveel meer dan een kunstje. Het heeft veel meer lagen die voor zowel dansprofessionals, opdrachtgevers als voor het publiek belangrijk zijn. Uiteindelijk raakt dans ons door het samenkomen van elementen als sfeer, muziek, focus, beweging en zeggingskracht, en niet door de hoeveelheid spagaten en rondknallende benen. Toch?

Tot slot
Als laatste wil ik zeggen dat je door mijn mening niet moet denken dat je dus bij deze buutvrij bent van alle eisen in de danswereld. Aan de top zijn maar een paar plekken beschikbaar en daar is helaas vaak nog weinig ruimte voor minder perfecte lichamen. Dat haalt niet weg dat je eigen instelling en mindstate ook veel bepaalt voor hoe succesvol je bent in het dansvak. Gelukkig zijn er al een aantal dansgezelschappen in Nederland, waar het individu en het werkelijke talent voor dans de boventoon voert. Nu zeg ik dit alles niet om vooral mezelf een goed gevoel te geven, om te rechtvaardigen dat ik nu eenmaal niet voldoe aan het standaard plaatje. Het gaat mij er juist om dat ik wil onderstrepen hoe belangrijk het is als danser dat je jezelf accepteert, ook hoe uniek je bent en dat je binnen je mogelijkheden werkt. Hopelijk gaan er steeds meer gezelschappen, dansacademies, dansinstellingen en dansliefhebbers dat ook doen en zo oog krijgen voor wat écht belangrijk is voor een danser, namelijk: of je goed kunt dansen. Zo.

facebooktwittergoogle_pluspinterest

6 reacties

  1. Ik had deze oppepper even nodig! Dankje! :)

  2. Wow wat een prachtig geschreven artikel! Dit inspireerd me zo erg! je schrijft echt geweldig! en ik leer door jou blogs zo ontzettend veel! Door jou blog werk ik nog harder aan mijn droom en leer ik om niet op te geven. echt dankje dankjewel voor je prachtige items!

  3. En na het lezen van dit artikel, zei ik hardop vanuit mn stoel: Amen

  4. Pingback: De waarheid over waterflesjes | Dance Talk

  5. Hi Lisa, wat een toffe blog! Ik zit zelf in de modellenwereld en houd daarover een blog bij (greatbodyskin.com), gericht op modellen, om hen, net zoals jij voor dansers doet, te motiveren en stimuleren. Wat een mooie post heb je hier geschreven! Ik weet zeker dat veel dansers hier inspiratie uit halen. De dans- en modellenwereld hebben veel raakvlakken; ook bij ‘ons’ worden er strenge eisen gesteld aan het lichaam. Ook hier geldt dat je met een maatje 38/40 best modellenwerk kunt doen, maar nooit de top zult bereiken. Daarvoor zul je toch echt een 32/34/36 of tegenwoordig 42/44 voor moeten zijn. Een ook voor ons geldt dat de meeste modellen tijdens hun tienerjaren worden klaargestoomd voor een carrière, maar als daar ineens heupen (die je er nu eenmaal niet af kunt zagen) in het spel komen, de zaak ineens heel anders wordt. 2 wereldjes die al met al mooi, maar ook heel hard kunnen zijn!

    Succes met je blog een keep up the good work!

  6. Pingback: Lisa Test…: Capezio Halter Leotard | Dance Talk

  7. Mooi geschreven! En dan hebben wij nog niet gesproken over de voeten van dansers. Zijn die niet lenig, vergeet het dan maar.

    Niet opgeven, ik heb dit zelf niet. En nooit gedacht dat ik ooit op een HBO dansacademie zou komen. Er werd tegen mij gezegd dat ik nooit aangenomen zou worden door mijn ‘mannen’ voeten, misschien voor het geld, omdat ik een jongen ben.

    Ik ben er toch. En dat gaat alleen maar beter worden!

  8. Pingback: Focus op: NDT Summer Intensive 2014 | Dance Talk

  9. Pingback: Muziek van het Moment: september | Dance Talk

  10. Pingback: Jan Martens creëert fascinerende uitputtingsslag voor gevorderden | Dance Talk

  11. Dirk Jan Klijn

    Ik denk dat het plezier wat je in iets hebt niet zou moeten afhangen van externe factoren zoals het hebben van de juiste fysiek.
    Ik heb in mijn leven meer mensen de top zien halen puur door hard werken omdat ze ergens plezier in hadden als mensen met de zgn. juiste fysiek en het toverwoord talent, want dat zijn nou net de mensen die afhaken als ze ergens echt hun best voor moeten doen, terwijl de minder bedeelden gewend zijn om overal voor te knokken gewoon omdat ze het beste willen halen uit zichzelf met iets waar ze lol in hebben.

Laat een reactie achter